VakantieverhuurOp 29 januari 2020 deed de Raad van State een belangrijke uitspraak over vakantieverhuur die kan worden samengevat als "Vakantieverhuur is woningonttrekking". Volgens de Raad van State staat verhuur van een woning aan toeristen gelijk aan het onttrekken van woonruimte aan de woningvoorraad. En daarvoor is, op grond van de Huisvestingswet, een vergunning vereist. Als die vergunning er niet is, dan is vakantieverhuur dus illegaal. Deze uitspraak heeft belangrijke gevolgen.

De veranderende opvattingen over Airbnb

Het kan verkeren. Airbnb - de naam is afgeleid van AirBed & Breakfast ofwel luchtbed en ontbijt - begon als een van de meest sympathieke vormen van de 'deeleconomie': goedkoop overnachten bij locals als betaalbaar alternatief voor dure en onpersoonlijke hotels. Inmiddels is Airbnb uit de kast gekomen als keiharde business, een belangrijke bron van inkomsten voor particulieren, investeerders, bemiddelingsbureaus en uiteraard Airbnb zelf. Veel inwoners van populaire vakantiesteden zijn inmiddels wel klaar met Airbnb. Airbnb leidt tot overlast en stuwt bovendien de toch al krankzinnig hoge huizenprijzen verder op.

En dus zijn er in de afgelopen jaren talloze pogingen door gemeenten gedaan om vakantieverhuur aan banden te leggen. Amsterdam loopt daarbij aan kop en iedereen zal begrijpen waarom. Nergens in Europa worden appartementen voor hogere prijzen aangeboden dan in Amsterdam. Inmiddels wordt in de binnenstad van Amsterdam één op de acht huizen aangeboden op Airbnb. En slechts 20% van alle eigenaren heeft de woning - vereist volgens de Amsterdamse regels - aangemeld bij de gemeente Amsterdam, en 80% dus niet. Mede onder druk vanuit onze hoofdstad wordt er inmiddels gewerkt aan landelijke wetgeving.

De gevolgen voor gemeentelijk beleid

De casus die tot deze uitspraak leidde, speelde zich af op de Amsterdamse markt. De gemeente Amsterdam had bepaald dat woningen zonder vergunning mochten worden verhuurd op voorwaarde dat 1) de verhuur bij de gemeente was aangemeld en 2) de verhuurperiode maximaal 30 dagen per jaar bedraagt. Volgens de Raad van State is de Amsterdamse werkwijze onwettig. Want ook kortdurende verhuur zonder vergunning is ontrekking van woonruimte en daarmee illegaal.

Vakantieverhuur, hoe verder

Als gevolg van deze uitspraak is vakantieverhuur - tenzij er aan bijvoorbeeld een hotel of B&B (bed and breakfast) een vergunning is verstrekt - verboden. In theorie kan elke verhuurder een boete krijgen. Het ligt voor de hand dat de meeste gemeenten zullen afzien van lokaal beleid en de komst van de 'Wet toeristische verhuur van woonhuizen' zullen afwachten. Deze wet betreft een wijziging van de Huisvestingswet.

De belangrijkste inhoud van de Wet toeristische verhuur van woonhuizen:

Airbnb heeft inmiddes toegezegd om verhuurders zonder registratie van haar website te weren, maar geeft aan niet bereid te zijn om het nummer te controleren. Het blijft dus nog steeds mogelijk om een woning met een verzonnen registratienummer aan te melden. Voorlopig is de strijd tussen gemeenten en Airbnb nog niet beslist. Het ziet er naar uit dat overheden haast moeten maken. Op dit moment investeert Airbnb miljoenen in haar reputatie in verband met een voorgenomen beursgang later dit jaar.